Participatief leiderschap op zijn kop

Het collectief wordt sturend: lessen voor begeleiders …

door Lieven Callewaert

De medewerkers van Amazon vaardigen een amendement uit voor de aandeelhoudersvergadering voor meer slagkracht en actie ten aanzien van het klimaat; Google-medewerkers gaan protesteren voor ander leiderschapsgedrag; 1 Zweedse jonge dame brengt massa’s collectief leiderschap op de been, die de beslissingen versnellen van overheden en bedrijven om amendementen sneller goed te keuren…

Dit zijn boeiende lessen naar het hele begeleidings- en adviesveld toe. Hoe “hosten” we deze bewegingen mee, in plaats van ze te gaan faciliteren? Hoe leren we vooral te observeren waar collectieve intelligentie zich aandient om die dan mee vrij te maken, zonder daarvoor op voorhand de kaders te moeten helder hebben.

Een eerste belangrijke les voor mij is dat heel veel van de leiderschaps- en participatievraagstukken toch vanuit controle opgezet blijven. Hoe open staan we als beslissend team, maar dus ook als begeleiders, voor “onverwachte resultaten”; waar geven we vaak wel een stem aan het collectieve leiderschap, maar geen mandaat? En waar zijn dan de grenzen aan de ruimte die kan genomen worden? Leggen we die op, of zijn die gebaseerd op stevig gewortelde principes die we delen met elkaar?

Het positieve van wat zich de laatste maanden toont, is dat de systemische kracht blijkbaar groter begint te worden dan onze mentale beheersingsmodellen. En mijn buikgevoel vertelt me dat de natuur ons hier een sterke hand in aan het helpen is. Als ik deze morgen dit stuk schrijf, dan heb ik net een vroege call achter de rug met Europa, om te horen hoe stikkend heet het “plots” is geworden. En was HET gesprek van dit weekend de eerste, veel te vroege, bosbrand die vanaf het eiland hier te zien was ten Noorden van Vancouver. Wat wordt het deze zomer?

Ik wens ons als facilitator-gemeenschap, en ook alle ondernemers en leiders, toe dat we onszelf toelaten de bosbranden en hittegebieden in onze organisaties de ruimte te geven; en op die manier versneld ruimte te creëren voor de transformatie die zich in iedere omgeving aandient. Ons paradigma van sturen wordt anders, het bewustzijn van inter-afhankelijkheid geeft kansen. Participatief leiderschap op zijn kop: niet meer als middel, maar als doel op zich om veerkracht en diepe purpose in onze organisaties vrij te maken…